تورکمن صحرا مدیا
www.turkmensahramedia.net
info@turkmensahramedia.net

|


احمد مرادی

26 خرداد 13

معضل دریای خزر و صیادان

اقتصاد ماهیگیری در کنار اقتصاد کشاورزی و دامداری، همواره یکی از اشتغالهای کاری اصلی و منبع درآمد و گذران زندگی ترکمنها بشمار آمده و می آید. اقتصاد ماهیگیری در زندگی ترکمنها تاریخا با فراز و نشیبهای زیادی همراه بوده و بویژه دخالتها و حضور بعدی روسها در دریای خزر و تنشهای آن با دولت قاجاریه بر سر کسب قیمومیت کامل دریای خزر، زندگی آرام ترکمنها را دچار مناقشات جدی و مخاطره آمیزی نمود که روند عادی زندگی و زیست ترکمنها را درمسیری دیگر رهنمون گردید.
این روند در دوران حاکمیت اتحاد شوروی و پس از استقلال برخی کشورهای حوزه دریای خزر و بویژه کشف برخی منابع نفتی و گازی در دریای خزر و به میان کشیده شدن پای برخی کمپانیهای نفتی معتبر جهان به اوج خود رسیده و دولت روسیه تا به امروز تمام تلاش خود را بکار گرفته و میگیرد که با جلب همکاری و تأمین وحدت نظر متحدین دیروز خود، مسئله رژیم حقوقی دریای خزر را به نفع خویش حل نماید. در این رابطه، چندین جلسه مشترک تشکیل گردید و پیشنهادات متعددی نیز ارائه گردید، ولی آنچه آشکار است اینست که کشورهای حوزه دریای خزر مثل ترکمنستان و قزاقستان و آذربایجان به سرکردگی روسیه تلاش بر آن دارند که حدالامکان سهم بیشتری از مسافت دریای خزر را با هدف بهره برداری بیشتر از صید ماهیان خاویاری گرفته تا منابع نفت و گاز بخود اختصاص دهند. این برخورد قیم مابانه روسها نسبت به دریای خزرو بهره برداری از آن امر تازه ای نبوده و از قدمتی تاریخی برخوردار است و قبل از پرداخت به وضعیت کنونی دریای خزر و صیادان، جا دارد که مختصر نگاهی به تاریخچه صید و صیادی در این دریا افکنده شود تا موقعیت و موضعگیریهای امروز روسیه بهتر درک گردد.

١- تاریخچه مختصری از وضعیت صید و صیادی در دریای خزر
واقعیت اینست که طبق اسناد و مدارک تاریخی،امر صید و بهره برداری از ماهیان دریای خزراز زمانهای بسیار دور تا سال ١٢١٤ شمسی توسط حاشیه نشینان این دریا و بوسیله حکام محلی صورت میگرفت. اما بنا به اطلاعات تاریخی، پس از تسلط اعراب بر ایران تا قرن چهارم هجری از وضعیت صید و صیادی در حوزه ایرانی دریای خزر اطلاعات موثقی دردست نیست و اولین اطلاع را ابولقاسم بن حوقل از مردم بغداد در سال ۳۴۰ هجری قمری در کتاب صورت الارض ابن حوقل داده است. وی در این کتاب با ترسیم نقشه دریای خزر و ترسیم حدود گیلان (دیلم) و طبرستان می نویسد که مردم این دیار پیوسته با تکلمی تند بوده و غذای ایشان عمدتاً برنج، ماهی و سیر است.با ظهور حکومت آل بویه ماهیگیر از گیلان و گسترش قلمرو آنان تا عراق عجم (اراک) از سال ۳۲۴ تا ۴۴۷ هجری قمری صید و صیادی درحوزه ایرانی دریای خزر رونق خوبی داشته است.در زمان حکومت صفویان در ایران از روسیه به ایران از طریق رودخانه ولگا، بحر خزر و مرداب انزلی انواع خز و چرم خام، چیت، پارچه کتانی، آهن، مس، مصنوعات فلزی و شیشه ای، کاغذ تحریر و اسحله وارد شده و از ایران ماهی خاویاری، سوف و ماهی سفید به روسیه ارسال می گردید.
مراد آننا نپسف، محقق نامی ترکمنستان در رابطه با برخورد روسها با ماهیگیران ترکمن در این دوران مینویسد: « سهامداران ماهی روس غالبا در رابطه با ماهیگیران به زور متوسل میشدند، قراردادهای منعقده را نقض میکردند و در امر پرداخت پول ماهی های فروخته شده تأخیر میورزیدند. گاه ماهی های صید شده صیادان را تحریم میکردند و از میان آنان گروگان میگرفتند. بدانان خرید کالاهای بنجل را تحمیل میکردند و با بر قرار کردن قیمتهای اجباری بر خرید ماهی، نان مورد نیاز آنان را بموقع نمی دادند. در یک کلام، شیلات ترکمنها به میدان وسیعی برای غارت و استثمار زحمتکشان ترکمن تبدیل شده بود. با این وجود، ترکمنها به تجارت با سهامداران ماهی روس نیاز داشتند. سهامداران روس نیز با علم به این مسئله که چقدر خرید ماهی با کیفیت عالی و ارزان از ترکمنها به صرفه است، به امر تجارت با ترکمنها ادامه داده و با آنان انواع گوناگون قراردادهای کوتاه مدت و دراز مدت منعقد میکردند. گاه از یکسو بین ماهیگیران ترکمن و سهامداران ماهی روس و از سوی دیگر بین خود تجار روسی، کار به جاهای باریک می کشید که در اینگونه موارد، آنها برای حل اختلاف خود، نه منافع ترکمنها، بلکه منافع دول ایران و روسیه را در نظر میگفتند. حاکمیت تزار با توجه به درخواست های ماهیگیران و در نظر داشت چشم انداز اهداف سیاسی خویش، به هر گونه تلاشی دست میزد که شیلات بخش جنوبی دریای خزر و تمامی تجارت دریایی را در دست خود قبضه نماید.
مسئله شیلات ترکمنها آنطور که بنظر میرسد، تنها پس از تأسیس یک ایستگاه دریایی به سال ١٨٤٢ میلادی در آشوراده توسط گردانی از رزمناوهای روسی بطور قطعی حل شد. رزمناو روس در کنار سواحل دریای خزر، محل زیست ترکمنها و فارسها به گشت زنی مشغول بوده و حاکمیت تزار این عمل را با خواست برقراری کنترل بر فعالیت سهامداران روس و ممانعت از فعالیت راهزنهای ترکمن مورد توجیه قرار میداد. اما واقعیت امر در آن بود که روسیه با ایجاد پایگاه نظامی- دریایی تلاش می ورزید که کنترل خود را بر بخش جنوب شرقی دریای خزر اعمال نماید.» ( مراد آننانپسف، اقتصاد ترکمنها در قرون ١٩- ١٨ میلادی، ترجمه احمد مرادی).
در این باره در سفرنامه ملگونف نیز آمده است: « روسیه تزاری ضمن آگاهی از ارزش ذخایر جنوب و جنوب شرقی دریای خزر و با برداشت از شرایط موجود دولت قاجار، حاج میرزا آقاسی صدراعظم محمد شاه قاجار را که شدیدا به پول نیاز داشت، تحت فشار قرار داده و دولت مرکزی در اثر این زور تسلیم خواسته های دولت روسیه قرار میگیرد و در مقابل ٦٥٠٠ ریال امتیاز بهره برداری از این حوزه را به فردی بنام عبدل که تبعه روسیه بوده واگذار می نماید. این وضعیت تا زمان میرزا تقی خان امیر کبیر ادامه داشته و در سال ١٢٦٥ هجری قمری پیمان قبلی لغو میگردد و فردی بنام میرزا ابراهیم دریا بیگی ، وابسته به روسیه امتیاز بهره برداری ٤ ساله از حوزه جنوب و جنوب شرقی دریای خزر تا رودخانه های اترک و غیره را کسب میکند.»
پس از شکست فتحعلی خان قاجار در سال ۱۲۴۱ از سپاه روس تزاری و بستن عهدنامه ننگین ترکمنچای و جداشدن شهرهای نخجوان، شیروان و باکو از ایران، امتیاز صید در دریای خزر نیز به دولت تزاری واگذار گردید. برابر یادداشتهای خوچکو، کنسول دولت تزاری در سال ۱۲۱۹ هجری خورشیدی صیادان روس در گیلان ۱۰۱۱۱۲ عدد ماهی خاویاری و ۲۷۱۸۰۰ کیلوگرم خاویار صید نموده و از بابت آن ۳۹۷۲ تومان به حاکم وقت پرداخت نمودند.در زمان محمد شاه قاجار و بر اساس نیاز مالی، دولت میرزاآقاسی در اثر فشار دولت روسیه تزاری امتیاز صید و بهره برداری از دریای خزر را به حاج ابراهیم دریابیگی که تبعه روسیه بود با حق امتیاز صید ماهیان خاویاری و استخوانی به ازای سالیانه ۱۴۰۰۰ تومان، واگذار کرد. از مبلغ ۱۴۰۰۰ تومان حق اجاره سالیانه فقط ۴۰۰۰ تومان مربوط به رودخانه سفیدرود بود که این مقدار نشان دهنده میزان صید انبوه انواع ماهیان سفید، سوف، سس و خاویاری در این رودخانه بوده است.میرزا تقی خان امیرکبیر در زمان صدارت خود در سال ۱۲۶۵ هجری قمری به بهانه عدم پرداخت اجاره بها قرارداد فوق را لغو نموده و امتیاز بهره برداری را به یک ایرانی به نام ولی بیگ با اجاره بها سالیانه ۲۵ هزار تومان واگذار نمود.در سال ۱۲۹۳ هجری قمری حاج میرزا حسن خان سپه سالار امتیاز کلیه امور شیلاتی وصید در دریا و رودخانه ها و تالاب انزلی را از شاه اجاره نموده و آنرا چهارماه بعد به یک بازرگان تبعه روسیه بنام استفان مارتینویچ لیانازوف با اجاره سالیانه ۵۰ هزار تومان واگذار نمود. در سال ۱۳۰۲ قرارداد حق بهره برداری از ماهیان دریای خزر توسط لیانازوف بمدت ۲۵ سال دیگر تمدید شد.پس از مرگ استفان لیانازوف در سال۱۳۱۴ هجری قمری پسرش گئورگی جانشین وی شد و قرارداد بمدت ۲۵ سال دیگر تمدید شد. قرارداد لیانازوف پسر تا سال ۱۹۱۷ میلادی پابرجا بود و در این مدت لیانازوف اقدام به ساخت تاسیسات وسیعی شامل کشتی های سردخانه دار، کارگاه های شور کردن و دودی کردن ماهی، سردخانه، کارگاههای تور بافی، تاسیسات اداری و تولید برق در شهرهای بندر آستارا، بندرانزلی، بندر کیاشهر و بندر ترکمن نموده و در تاسیسات شیلات جمعاً ۴۲۰۰ نفر را بکار مشغول کرد که حدوداً ۳۰۰۰ نفر آنها از اتباع روسیه تزاری بودند. لیانازوف در این مدت با غارت ذخایر ماهی در دریا، رودخانه ها و تالاب انزلی سود سرشاری را برد.در سال ۱۳۲۷ هجری قمری سردار منصور صید ماهیان استخوانی در رودخانه ها و دریا را به مبلغ ۲۲ هزار تومان از لیانازوف اجاره کرد و به مبلغ ۸۰ هزار تومان به صیادان اجاره داد بشرط اینکه کلیه ماهی های سوف صید شده بصورت مجانی در اختیار لیانازوف قرار گیرد.
بدنبال تاسیس حکومت شوروی در روسیه، قرارداد لیانازوف لغو و شرکت مختلط صید ماهی ایران و شوروی تاسیس شد و بمدت ۲۵ سال برای شرکت فوق امتیاز بهره برداری صادر گردید. از جمله وقایع این دوران تصرف شهر بندرانزلی و توقیف اموال شیلات توسط حکومت جنگل بود.در ۱۲ بهمن ۱۳۳۱ هجری شمسی دوران بهره برداری شرکت مختلط ماهی ایران و شوروی خاتمه یافته و شیلات توسط مرحوم دکتر مصدق ملی اعلام گردید ودر سال ۱۳۳۲ لایحه قانونی اساسنامه شرکت سهامی شیلات ایران تهیه و به تصویب رسید.پس از ملی شدن شرکت سهامی شیلات ایران، این شرکت به وزارت دارایی ملحق گردید و در سال ۱۳۴۶ با تشکیل وزارت منابع طبیعی به آن وزارتخانه واگذار شد. در سال ۱۳۵۲ با انحلال وزارت منابع طبیعی شیلات ایران به وزرات کشاورزی و در سال ۱۳۶۶ به فرمان رهبر ایران از وزرات کشاورزی منتزع و به وزارت جهاد سازندگی واگذار گردید. در سال ۱۳۷۹ با ادغام وزارتین جهاد سازندگی و کشاورزی شرکت سهامی شیلات به وزارت جهاد کشاورزی منتقل و در سال۱۳۸۴ از حالت شرکت سهامی شیلات خارج و به سازمان شیلات ایران تبدیل گردید.در مدت استفاده از امتیاز صید و بهره برداری از ماهیان دریای خزر و رودخانه ها توسط لیانازوف صید ماهیان خاویاری عمدتاً در دریا و توسط تورهای گوشگیر پنبه ای و صید ماهیان استخوانی در رودخانه ها توسط شیل یاکلهام انجام می گرفت.در زمان تشکیل شرکت مختلط ماهی ایران و شوروی صید ماهیان استخوانی و خصوصاً ماهی سفید توسط تورهای پره تراکتوری در ۴۰ شرکت تعاونی در سواحل استان های گیلان و مازندران انجام می شد. از سال ۱۳۵۸ علاوه بر تورهای پره از تورهای گوشگیر کاپرونی و نایلونی نیز برای صید ماهی سفید استفاده شده و از سال ۱۳۷۶ بدلیل صدمات وارده از سوی تورهای گوشگیر به ذخایر با ارزش ماهیان خاویاری از طریق صید انبوه بچه ماهیان و ماهیان خاویاری نارس و غیر استاندارد این روش در دریای خزر ممنوع و در حال حاضر صید ماهیان استخوانی و ماهی سفید در دریای خزر بصورت رسمی و قانونی توسط ۱۵۰ شرکت تعاونی پره ساحلی انجام می گیرد.
٢- وضعیت امروز دریای خزر و صیادان
بدنبال فروپاشی اتحاد شوروی و ایجاد کشورهای مستقل ترکمنستان، آذربایجان و قزاقستان در حاشیه دریای خزر، مسئله تعیین رژیم حقوقی دریای خزر و مرزبندی آبی میان پنج کشور روسیه، ایران، ترکمنستان،آذربایجان و قزاقستان در دستور کار قرار گرفت. وجود منابع نفتی و گازی کشف شده جدید در دریای خزر، در کنار صید ماهیان خاویاری بر اهمیت نشستهای مشترک کشورهای فوق افزود. در این بین از آنجا که بخش عمیق دریای خزر در مرز کنونی ایران قرار داشته و احتمالا منابع جدید کشف شده نفتی و گازی نیز در این حوزه قرار دارند، دولت روسیه بنا به سابقه تاریخی و تمایل خود به بهره برداری بیشتراز منابع دریای خزر، تلاش میورزد که سهم بیشتری را از آن خود و متحدین دیروز خود نماید. با وجود نشستهای مختلف این کشورها در حل مناقشات فی مابین، اما هنوز آنان نتوانسته اند به یک قرار جمعی و مشترک دست یابند.
در این نشستها، از جمله موارد بحث انگیز همواره صید ماهیان خاویاری بوده است. در این رابطه، کشور ایران بطور تاریخی به لحاظ صید ماهیان خاویاری و تولید خاویار با کیفیت در سطح جهان در مقام اول قرار داشته و دارد. از اینرو،حل این مسئله برای ایران هم به لحاظ ورود ارز خارجی به کشور و هم اشتغالیت هزاران تن از صیادان در امر صید ماهیان خاویاری و تأمین شغلی برای آنان از اهمیت ویژه ای برخوردار است. اما متأسفانه از چندین سال پیش، صید ماهیان خاویاری سیری نزولی داشته است، بطوریکه اگر در سال ١٣٦٧ میزان گوشت ماهیان خاویاری تولید شده ٧٩٨٤٤٨ کیلو گرم و خاویار ١١٣٦٠٢ کیلو گرم بوده باشد، این رقم در سال ١٣٨٥ به میزان ٤٨٠٤٢ کیلو گرم گوشت و ٩٢٧٦ کیلو گرم خاویار کاهش نموده است. برخی از کارشناسان، کاهش شدید سالهای اخیر ماهیان خاویاری را در عواملی مثل تفکیک کشور شوروی سابق،مشخص نبودن رژیم حقوقی دریای خزر، عدم امنیت رودخانه ها و نبود شرایط مناسب جهت مهاجرت و تکثیر طبیعی این ماهیان، وجود صیدهای غیر مجاز خصوصا در کشورهای مشترک المنافع حاشیه دریای خزر توسط باندهای مافیایی دولتی و غیر دولتی و نهایتا شرایط نامناسب زیست محیطی در اثر ورود فزاینده آلاینده های صنعتی، کشاورزی و شهری بداخل رودخانه ها و دریا میدانند.
البته ناگفته نماند که شیلات استان گلستان در راستای اهداف سازمان شیلات ایران، مباحث بازسازی ذخایر، حفظ و برداشت ذخایر آبزیان را در دستور کار خود داشته و بدین منظور همه ساله صدها میلیون تومان صرف تولید انواع بچه ماهیان خاویاری و استخوانی جهت رها سازی به دریا میگردد تا چرخه حیات این آبزیان که بعلت مشکلات متعددی از جمله مناسب نبودن و از بین رفتن محلهای طبیعی تکثیر این آبزیان و کاهش ذخایر در اثرافزایش صید غیر مسئولانه حفظ گردد. در این رابطه، بنا به گفته مسئول پرورش ماهی سیجوال، سالانه میلیونها بچه ماهی خاویاری و استخوانی توسط این مرکز پرورش یافته و روانه رودخانه های گرگان رود و قره سو میگردد. بطوریکه بنا به اظهارات او، تولید ماهیان استخوانی از کپور و ماهی سفید گرفته تا کلمه و غیره بقدری افزایش داشته است که حتی به دیگر نقاط ایران نیز صادر میگردد و کمبودی در این زمینه وجود ندارد. این فرد ضمن اشاره به این موضوع در عین حال از نگرانی کمبود آب رودخانه های گرگان رود و قره سو در طی چند سال اخیر سخن میگوید. او دلیل این امر را از سویی در استفاده کشاورزان از آبهای این رودها و از سوی دیگر عدم توجه دولت به مسئله لایروبی عنوان میکند. از اینرو به اعتقاد او، کمبود آب قره سو که لاجرم با ورود آب شور دریای خزر تأمین میگردد، بعلت شوک وارد آوردن بر ماهیهای نوزاد که در آب شیرین پرورش یافته اند، با خطر انقراض و نابودی بسیاری از این ماهیان روبروست. به گفته او، ایران و پس از آن روسیه تنها کشورهایی هستند که بویژه در امر پرورش ماهیان خاویاری فعال بوده و دیگر کشورهای حاشیه دریای خزرمثل ترکمنستان و آذربایجان و قزاقستان عمدتا مصرف کننده هستند.
همانگونه که فوقا اشاره گردید، مسئله کاهش صید ماهیان خاویاری علیرغم وجود مراکز متعدد پرورش ماهی در ترکمنصحرا از معضلات اصلی صیادان ماهی خاویاری حوزه دریای خزر و منجمله ترکمنها میباشد. بخشی از این صیادان موسوم به صیادان پیمانی که پس از انقلاب با همت بخش صیادی کانون فرهنگی و سیاسی خلق ترکمن از اربابان خلع ید گردیده و خود با ایجاد شوراهای صیادان امورات صید و فروش آنرا به اداره شیلات بر عهده گرفتند، بعدها خود را در قالب شرکتهای تعاونی و سهامی خاص زیر نظر اداره کل شیلات سازماندهی نمودند. اما اداره شیلات از همان ابتدا سیاست تبعیض آمیزی را نسبت به صیادان حوزه دریای خزر از خرید تولیدات صید آنان گرفته تا ایجاد سوبسید روا داشته و میدارد. بطور نمونه، اراز محمد دوجی رئیس شرکت تعاونی ماهیگیران گمش تپه در این باره میگوید: « هیچ رابطه معقولی بین نرخهای مصوب شیلات با نرخ ادوات صید و قایق موتوری در بازار آزاد و نرخهای خاویار و ماهی که بطور قاچاق صید شده و در بازارهای استان عرضه میشود وجود ندارد و صیادان روز به روز متضرر میشوند و از حداقل حقوق برای امرار معاش خود و خانواده بهره مند هستند. او ادامه میدهد که، مثلا در مقایسه با سال گذشته، شیلات استان تنها ٦٠٠ تومان بر نرخ خرید هر کیلو خاویار و ٤٧٥ تومان بر نرخ گوشت ماهیان خاویاری افزود ، در حالیکه با افزایش چند برابری نرخ ادوات صید و قایق موتوری، این نرخ گذاری اصلا عادلانه نیست.»
در رابطه با کاهش صید ماهیان خاویاری و تبعیض اداره شیلات میان صیادان، حاجی امان صیاد چی رئیس هیأت مدیره شرکت سهامی خاص وحدت گمش تپه اعتقاد دارد که « آلودگی دریا، گسترش صید قاچاق، تغییر اوضاع جوی، صید بی رویه و عدم کنترل دقیق دریا از سوی مسئولان شیلات و عدم برنامه ریزی دقیق آنان برای کار و رفاه این صیادان از جمله علل اصلی هستند. وی در ادمه میگوید که، با وجود رشد بالای تولید خاویاردر منطقه ترکمنصحرا، در دیگر نواحی شیلات دریای خزر مثل شیلات مازندران و گیلان، صیادان با کمترین میزان تولید خاویار از بهترین مزایا و درآمد بهره مند هستند و حتی شنیده میشود که آنان در تعیین قیمت خاویار تولیدی تأثیر گذار هستند. وی می افزاید، بطور کلی صیادان خاویاری در گیلان و مازندران از مزایای بسیار خوبی نسبت به صیادان گمش تپه برخوردارند. آنان ادوات صیادی را با تسهیلات بیشتر از مسئولان استان دریافت میکنند، در حالیکه صیادان گمش تپه از این مزایا و تسهیلات محروم هستند و بر اثر عدم توجه مسئولان شیلات استان، از انگیزه لازم برای صید و ادمه فعالیت نا امید شده اند که این بی توجهی از دلایل دیگر عمده کاهش صید در این منطقه می باشد ».
در رابطه با مشکلات صیادان ماهیان خاویاری، آقای ملایی مدیر عامل شرکت سهامی خاص خاویاری وحدت گمش تپه نیزدر تأیید سخنان آقای صیادچی می افزاید: « ما طی سالهای اخیر بسیار ضرر کردیم. تولید ماهی خاویاری بسیار کاهش پیدا کرده و از ١٠ تن به یک تن رسیده است که این در مجموع از درآمد و عایدی ما کاسته است. ما میدانیم که منطقه گمش تپه یکی از مناطق محروم استان و کشور است. در اینجا بیکاری جوانان به اوج خود رسیده و اغلب این جوانان به دنبال روزی خود، شبها به به دریا میروند و بدون مجوز قانونی صید میکنند. آنان بعضی مواقع به تورهای گسترده شده ما در دریا دستبرد میزنند و به ما بسیار ضرر میرسانند. ما انتظار داریم که مسئولان استان و کشور یک فکر اساسی به حال این جوانان بیکار بکنند، در غیر اینصورت تمام ذخایر دریا در آینده تمام خواهد شد و در اینجا چوب بیکاری آنان توی سرما فرود می آید، ما چه گناهی کرده ایم؟ »
با توجه به مشکلات اخیر و کاهش صید ماهیان خاویاری که از جمله موضوعات مورد بحث کشورهای حوزه دریای در سال گذشته بود، قرار بر آن گردید که صید ماهیان خاویاری بمدت پنج سال در دریای خزر ممنوع گردد. علیرغم این توافق، اما دولت روسیه به صید این ماهی در رودخانه ولگا ادامه داده و وقتی با اعتراض دولت ایران مواجه گردید، طرف روسیه اعلام نمود که طبق توافق ما صید این ماهی در دریای خزر ممنوع است نه در رودخانه ها. پس از آن میان کشورهای فوق قرار دیگری به تصویب رسید که بر طبق آن، صید ماهیان خاویاری در دریای خزر و کلیه رودخانه های منشعب بدان بمدت پنج سال ممنوع گردید.
بر اساس این قرار، طبق اظهارات غیر رسمی و تأیید نشده، دولت جمهوری قرار است که امر پرورش ماهی را ادامه داده و بخش اعظم صیادان ماهیان خاویاری را بازخرید و یا اخراج نموده و تنها به چند شرکت تعاونی تولید ماهیان خاویاری صرفا برای بکار بردن محصولات صید آنان برای پرورش ماهیان اجازه صید دهد. اینکه در صورت عملی شدن این تصمیم، تکلیف هزاران تن از صیادانی که سالها از اینراه امرار معاش میکردند چه خواهد شد و این کشورها چه اقداماتی را جهت بارآوری و افزایش این گرانترین ماهی دنیا اتخاذ خواهند نمود، موردی است که بنظر میرسد، آینده و مشارکت فعال و مسئولانه کشورهای حوزه دریای خزر بدان پاسخ خواهد داد.


نظرها
علي ا
2013-02-19 12:55:10

kob bod
محمد
2015-02-15 14:56:17

تولیدخاویاراز120� �ن به زیر یک تن در سال رسیده وباتوجه به هزینه بالا تکلیف آینده این صیادان زحمتکش چه خواهد شد
554